6 feiten over tandpasta

DOOR: Hedwig Fossen

Tandarts en klinisch epidemioloog Cees Valkenburg promoveerde eind 2021 aan ACTA op de werkzaamheid van tandpasta. Zijn conclusie: tandpasta is een onderschat product. Dat in tandpasta fluoride moet zitten om tandbederf te voorkomen is bekend voor elke tandarts- en preventieassistent. Maar Valkenburg ontdekte meer over tandpasta. Zes wetenschappelijke feiten op een rij, zodat je je patiënten nog beter kunt informeren 

  1. Tandpasta draagt niet bij aan het verwijderen van tandplak, maar zorgt er wel voor dat tandplak minder snel aangroeit.

Tijdens het tandenpoetsen draagt tandpasta niet bij aan de mechanische verwijdering van tandplak. De tandenborstel doet het meeste werk, maar zonder tandpasta poetsen is een slecht idee. Tandpasta remt de groei van tandplak en het is dé manier om fluoride aan te brengen in de mond. “Dat betekent dat tandpasta geen krachtig reinigend product is, maar eerder een verzorgende crème,” stelt Valkenburg.

De manier van poetsen speelt ook een rol. Plakverwijdering met een elektrische tandenborstel is effectiever dan met een handtandenborstel. “En als je langer poetst bereik je een beter effect.”   

  1. ‘Whitening’ tandpasta’s zijn ten opzichte van gewone fluoridetandpasta’s effectiever in het witter maken van het tandoppervlak.

De Consumentenbond oordeelde eerder dat whitening’ tandpasta’s geen effect hebben op de kleur van de tanden, maar uit het uitgebreide literatuuronderzoek van Valkenburg en zijn collega’s blijkt een genuanceerder beeld. De onderzochte whitening tandpasta’s hebben allemaal een witmakend effect, maar de mate waarin verschilt per product.

Het onderzoeksteam van Valkenburg doorzocht drie databases en nam uiteindelijk 32 verschillende experimenten in hun analyse op. De meerderheid van deze experimenten liet zien dat whitening tandpasta’s de oppervlakkige verkleuring van het tandoppervlak helpen verminderen. “Dit effect was niet met alle tandpasta’s even groot en de tand zelf wordt er ook niet witter van, dus dat kan een verklaring zijn dat de Consumentenbond tot een ander resultaat kwam,” vertelt Valkenburg.

Het wit maken komt door verschillende mechanismes die per product verschillen. Zo hebben sommige van deze tandpasta’s een licht schurend en polijstend effect, of bevatten een reinigingsmiddel. Wat er voor zorgt dat de ene witmakende tandpasta beter werkt dan de andere, is niet bekend.

  1. Houtskooltandpasta is weinig effectief

Er is een trend gaande om meer ‘natuurlijke’ tandpasta’s aan te prijzen en te gebruiken, onder andere in de vorm van houtskool (of: ‘charcoal’) tandpasta. Influencers op sociale media en internetadvertenties promoten houtskool onterecht als effectief tandverzorgingsproduct. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat van de vijftig bestelde houtskooltandpasta’s er slechts acht fluoride bevatten. “Zonder fluoride zijn deze tandpasta’s een slecht alternatief,” merkt Valkenburg op.

  1. Baking soda functioneert als effectieve, natuurlijke tandpasta

De enige ‘natuurlijke’ tandpasta met een goede wetenschappelijke basis is tandpasta met baking soda. Naast fluoride is er dan baking soda toegevoegd en dit resulteert in een kleine vermindering van bloedend tandvlees, blijkt uit het onderzoek van Valkenburg. Hiervoor voldoet de baking soda uit je keukenkastje niet, maar is een zorgvuldig geformuleerde combinatie nodig. De baking soda die bekende merken in hun tandpasta’s verwerken is overigens niet echt natuurlijk maar wordt chemisch gemaakt in het laboratorium.

  1. Een tandpasta met tinfluoride heeft een positief effect op tandvlees

Tinfluoride heeft verschillende voordelen ten opzichte van gewone fluoridetandpasta, waarin natriumfluoride zit. Het tin-ion heeft onder meer een antibacterieel effect. Het helpt daardoor om gingivitis te verminderen en heeft een positief effect op halitose. Doordat het een laagje vormt op het tandoppervlak helpt het tegen dentine-hypergevoeligheid en vermindert het het risico op erosie.

  1. De beste tandpasta afhankelijk van de patiënt

Misschien een open deur, maar je kunt niet over één tandpasta zeggen dat deze de beste is. Op vragen van patiënten wat een goede tandpasta is, is dus een genuanceerd antwoord op z’n plaats. Het gaat om de individuele patiënt, diens voorkeuren, wensen en financiën in combinatie met het best beschikbare bewijs.

Het laatste advies van Valkenburg: “De gemiddelde patiënt poetst maar zo’n veertig seconden. Het is daarom heel goed om te adviseren iets langer te poetsen, in plaats van om van tandpasta te veranderen.”

Hele proefschrift lezen? Klik hier.

Aanvullende tandenpoets adviezen

  • Gebruik één centimeter tandpasta bij het poetsen;
  • Poets twee keer of vaker per dag;
  • Poets minstens twee minuten of langer;
  • Gebruik bij het poetsen een tandpasta met fluoride;
  • Gebruik na het tandenpoetsen voor het spoelen slechts weinig water.

Start het gesprek

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Plaats uw opmerking!
Vul hier uw naam in

Advertentie
Advertentie

Ontvang onze nieuwsbrief!

Schrijf je in en ontvang als eerste het laatste nieuws in je mailbox

Het laatste nieuws